Wie is Mattheüs?

Mattheüs is een van de twaalf apostelen van Jezus en afkomstig uit Capernaum. Hij werkte als belastinginner voordat hij werd geroepen, en stond bekend om zijn nauwkeurigheid, analytisch vermogen en organisatorisch inzicht.

Achtergrond en karakter

Mattheüs wordt in het verhaal neergezet als een nauwkeurige, intelligente en sociaal bewuste man. Hij had een scherp oog voor detail, een goed ontwikkeld geheugen en een sterk analytisch vermogen. In tegenstelling tot veel andere apostelen was Mattheüs gewend om met cijfers, administratie en formele structuren te werken.

Zijn karakter werd gevormd door discipline, observatie en reflectie. Zijn beroep had hem materiële zekerheid gegeven, maar ook sociale afstand binnen zijn omgeving: de mensen hielden niet van belastinginners.

Mattheüs en de naam Levi

In het verhaal en in andere vroege bronnen wordt Mattheüs ook aangeduid met de naam Levi. Deze dubbele naam verwijst naar dezelfde persoon. Levi fungeert waarschijnlijk als oorspronkelijke of familiale naam, terwijl Mattheüs later als persoonlijke naam werd gebruikt.

De naam Mattheüs betekent “gave van God” en markeert een nieuwe fase in zijn leven.

Roeping en begin als apostel

Mattheüs werkte als belastinginner toen Jezus hem ontmoette. Dit beroep plaatste hem buiten de sociale en religieuze waardering van zijn omgeving. De roeping was direct: Mattheüs liet zijn werk en positie achter en sloot zich aan bij de groep apostelen.

Kort na zijn roeping organiseerde hij een bijeenkomst in zijn eigen huis, waar Jezus sprak met een brede kring van mensen, waaronder velen uit zijn vroegere sociale omgeving.

Rol binnen de apostelen

Binnen de groep apostelen vervulde Mattheüs een belangrijke organisatorische rol. Hij beheerde de financiën en zorgde voor praktische ondersteuning van de groep.

Kenmerkende eigenschappen waren:

  • Nauwkeurigheid: aandacht voor detail en verslaglegging.
  • Organisatievermogen: beheer van middelen en financiën.
  • Inzicht in mensen: begrip voor buitenstaanders en sociale grenzen.
  • Toewijding: loyaal en betrouwbaar binnen de groep.

Hij gebruikte zowel eigen middelen als externe steun om de activiteiten van de apostelen mogelijk te maken.

Relatie met Jezus

Mattheüs ontwikkelde een sterke waardering voor de vergevingsgezindheid van Jezus en diens benadering van mensen aan de rand van de samenleving. Hij voelde zich persoonlijk aangesproken door deze houding en bleef hem trouw volgen.

Tijdens de openbare missie

Tijdens de openbare missie vervulde Mattheüs een ondersteunende en praktische rol. Hij observeerde zorgvuldig wat Jezus onderwees en hoe hij met mensen omging.

Daarnaast trad hij ook op als spreker en leraar, waarbij hij de boodschap op een gestructureerde en begrijpelijke manier kon overbrengen.

Laatste avondmaal

Mattheüs was aanwezig bij de laatste gebeurtenissen rond Jezus, waaronder het laatste avondmaal. In deze periode werd zijn rol als beheerder van de middelen beëindigd. Bij die gelegenheid sprak Jezus de volgende woorden tegen hem:

Toen Jezus klaar was met spreken tot Simon Zelotes, liep hij naar Mattheus Levi en zei: “Het zal niet langer aan jullie zijn om te zorgen voor de schatkist van de apostolische groep. Binnenkort, heel binnenkort, zullen jullie allemaal verspreid raken. Jullie zullen niet langer de troostende en ondersteunende omgang met ook maar één van je broeders mogen genieten. Terwijl jullie doorgaan met het prediken van dit evangelie van het koninkrijk, zullen jullie voor jezelf nieuwe metgezellen moeten vinden. Ik heb jullie twee aan twee uitgezonden tijdens de tijd van jullie opleiding, maar nu ik jullie verlaat, nadat jullie van de schok bekomen zijn, zullen jullie alleen uitgaan, en tot aan de uiteinden van de aarde, om dit goede nieuws te verkondigen: dat door geloof aangewakkerde stervelingen de kinderen van God zijn.”

Toen sprak Mattheus: “Maar Meester, wie zal ons zenden, en hoe zullen wij weten waarheen te gaan? Zal Andreas ons de weg wijzen?” En Jezus antwoordde: “Nee, Levi, Andreas zal jullie niet langer leiden in de verkondiging van het evangelie. Hij zal inderdaad jullie vriend en raadgever blijven tot de dag waarop de nieuwe leraar komt, en dan zal de Spirit van Waarheid ieder van jullie naar buiten leiden om te werken aan de uitbreiding van het koninkrijk. Er zijn veel veranderingen in jullie gekomen sinds die dag bij het tolhuis, toen jullie voor het eerst op weg gingen om mij te volgen. Maar er moeten er nog veel meer komen voordat jullie het visioen kunnen zien van een broederschap waarin niet-Joden naast Joden zitten in broederlijke verbondenheid. Maar ga door met je drang om je Joodse broeders te winnen totdat je volledig tevreden bent en wend je dan met kracht tot de niet-Joden. Van één ding kun je zeker zijn, Levi: je hebt het vertrouwen en de genegenheid van je broeders gewonnen; ze hebben je allemaal lief.” (En alle tien gaven blijk van hun instemming met de woorden van de Meester.)

“Levi, ik weet veel van je zorgen, offers en inspanningen om de schatkist gevuld te houden, wat je broeders niet weten, en ik ben verheugd dat, hoewel hij die de kas droeg afwezig is, de tollenaar-ambassadeur hier is bij mijn afscheidsbijeenkomst met de boodschappers van het koninkrijk. Ik bid dat je de betekenis van mijn leer met de ogen van de spirit mag onderscheiden. En wanneer de nieuwe leraar in je hart komt, volg hem dan zoals hij je zal leiden en laat je broeders zien – zelfs de hele wereld – wat de Vader kan doen voor een gehate tollenaar die het waagde de MensenZoon te volgen en het evangelie van het koninkrijk te geloven. Vanaf het begin, Levi, heb ik je liefgehad zoals ik deze andere Galileërs lief had. Nu je zo goed weet dat noch de Vader noch de Zoon onderscheid maakt naar personen, zorg ervoor dat je zelf geen dergelijk onderscheid maakt tussen hen die door je missie in het evangelie geloven. En dus, Mattheus, wijd je hele toekomstige levensdienst aan het tonen aan alle mensen dat God geen aanzien des persoons kent; dat, in de ogen van God en in de gemeenschap van het koninkrijk, alle mensen gelijk zijn, alle gelovigen zonen van God zijn.”

Na de opstanding

Na de opstanding ontving hij, samen met de andere apostelen, instructies van Jezus en later de gave van de Spirit van Waarheid, waarna hij actief werd in de verkondiging van de boodschap.

De instructies / raadgevingen die de verrezen Jezus aan hem gaf waren:

En toen, sprekend tot Mattheus, vroeg de Meester: “Mattheus, heb je het in je hart om mij te gehoorzamen?”

Mattheus antwoordde: “Ja, Heer, ik ben volledig toegewijd aan het doen van uw wil.”

Toen zei de Meester: “Mattheus, als je mij wilt gehoorzamen, ga dan uit om alle volken dit evangelie van het koninkrijk te verkondigen. Je zult je broeders niet langer dienen in de materiële dingen van het leven; voortaan moet je ook het goede nieuws van de spirituele redding verkondigen. Heb vanaf nu alleen nog maar oog voor het gehoorzamen van je opdracht om dit evangelie van het koninkrijk van de Vader te prediken. Zoals ik de wil van de Vader op aarde heb gedaan, zo zul jij de goddelijke opdracht vervullen. Bedenk dat zowel Jood als niet-Jood je broeders zijn. Vrees niemand wanneer je de reddende waarheden van het evangelie van het hemelse koninkrijk verkondigt. En waar ik ga, zul jij spoedig komen.”

Latere dienst en werk

Na deze gebeurtenissen werkte Mattheüs als leraar en verkondiger. Hij reisde naar verschillende gebieden en richtte zich op het onderwijzen van de boodschap van Jezus.

In het verhaal wordt ook vermeld dat aantekeningen die onder zijn invloed zijn gemaakt later een basis vormden voor een van de evangelieverslagen.

Werkgebied en overlijden

Na de vervolgingen die de gelovigen uit Jeruzalem verdreven, trok Mattheüs naar het noorden om het evangelie van het koninkrijk te verkondigen en gelovigen te dopen. Hij verdween uit het directe zicht van zijn voormalige mede-apostelen, maar bleef actief in gebieden als Syrië, Cappadocië, Galatië, Bithynië en Thracië.

Hij kwam in Thracië, in Lysimachia, om het leven toen vijandige Joden samenwerkten met Romeinse soldaten om zijn dood te bewerkstelligen. Mattheüs stierf standvastig in het geloof dat hij had ontwikkeld tijdens zijn tijd met Jezus.

Waar komt Mattheüs voor in het verhaal?

  • Hoofdstuk 16 – Mattheüs wordt gekozen als apostel.
  • Hoofdstuk 16 – Hij ontvangt Jezus in zijn huis.
  • Hoofdstuk 16 – Zijn liefde en toewijding aan Jezus worden beschreven.
  • Hoofdstuk 16 – Hij krijgt verantwoordelijkheid over de financiën.
  • Hoofdstuk 17 – Mattheüs wordt beschreven als spreker en apostel.
  • Hoofdstuk 17 – Zijn karakter, sterke en zwakke kanten worden beschreven.
  • Hoofdstuk 18 – Hij hoort het onderwijs over de zaligsprekingen.
  • Hoofdstuk 35 – De oorsprong van het verhaal over de munt in de vis.
  • Hoofdstuk 41 – Zijn vrouw maakt deel uit van het Vrouwen Evangelisatie Korps.
  • Hoofdstuk 50 – Mattheüs wordt beschreven als een opgewekte verliezer.
  • Hoofdstuk 54 – Onderwijs over de toekomst van Jeruzalem en de wederkomst.
  • Hoofdstuk 57 – Het laatste avondmaal.
  • Hoofdstuk 59 – Jezus spreekt Mattheüs persoonlijk toe.
  • Hoofdstuk 68 – Instructies na de opstanding.
  • Hoofdstuk 70 – Ontvangst van de Spirit van Waarheid en verkondiging.
  • Hoofdstuk 72 – De beschrijving van Jezus door de evangelisten wordt besproken.

Betekenis

Mattheüs vertegenwoordigt zorgvuldigheid, betrouwbaarheid en praktische toewijding. Zijn leven laat zien hoe iemand vanuit een omstreden maatschappelijke positie kan uitgroeien tot een stabiele en betrouwbare drager van de boodschap.