Abner

Wie is Abner?

Abner verschijnt in het verhaal als een nazireeër met levenslange toewijding en als een van de belangrijkste steunpilaren van Johannes de Doper. Hij is praktisch ingesteld, loyaal en organisatorisch sterk. Wanneer de beweging rond Johannes en de beweging rond Jezus elkaar raken, speelt Abner een sleutelrol in het verbinden van groepen en in het bewaken van samenhang in onderwijs en methode.

Relatie tot Johannes de Doper en de overgang naar de beweging rond Jezus

Abner werkt aanvankelijk nauw samen met de leerlingen van Johannes. Wanneer Johannes uit beeld verdwijnt, verschuift Abner stap voor stap naar een rol waarin hij het werk voortzet, maar tegelijk aansluiting vindt bij het bredere onderwijs van Jezus. Hij staat bekend als iemand die samenwerking zoekt zonder zichzelf op de voorgrond te plaatsen—meer bouwer dan boegbeeld.

Rol in Judea, Perea en het netwerk van leraren

In het verhaal wordt Abner ook getoond als iemand die een stevige basis opbouwt in Judea en later sterk verbonden raakt met Perea. Uiteindelijk komt hij aan het hoofd te staan van de groep van zeventig leraren en boodschappers. Daarmee belichaamt hij een vorm van “tweede-lijns” leiderschap: niet de zichtbare kern rond de apostelen, maar de structuur die het werk op de grond laat doorgaan.

Waar Abner terugkomt in het verhaal

• Hoofdstuk 25 – De leerlingen van Johannes vieren de Paasmaaltijd met Abner en een groep vroege gelovigen.
• Hoofdstuk 28 – Overleg tussen Abner (met de leerlingen van Johannes) en de apostelen; Abner opereert vanuit Hebron en onderhoudt contactlijnen.
• Hoofdstuk 37 – Abner verplaatst zijn basis van Hebron naar Bethlehem; Bethlehem fungeert als centrum voor organisatie en boodschappers.
• Hoofdstuk 38 – Abners inspanningen in Judea helpen het optreden van Jezus in Jeruzalem.
• Hoofdstuk 39 – Abner wordt aan het hoofd geplaatst van de groep van zeventig leraren die worden uitgezonden.
• Hoofdstuk 41 – Abner geeft zijn medewerkers instructies voor de missie in Perea en wordt beschreven als leider van die zeventig.
• Hoofdstuk 42 – De medewerkers van Abner werken in noordelijk Perea; Jezus bezoekt deze groepen en benadrukt dat de boodschap kan groeien zonder spektakel.
• Hoofdstuk 43 – In Philadelphia is er een invloedrijke farizeeër die Abners onderwijs heeft aanvaard; dit vormt een schakel tussen sociale lagen en regio’s.
• Hoofdstuk 47 – Na de opstanding ontstaat er later in Philadelphia een duurzaam centrum van organisatie, verbonden met Abner en Lazarus.
• Hoofdstuk 54 – Abner wordt via boodschappers betrokken bij dreiging rond Jezus; de correspondentie laat de verbondenheid tussen het netwerk en het centrale gebeuren zien.
• Hoofdstuk 67 – Na de kruisiging roept Abner bijeenkomsten bijeen om de situatie te bespreken; hij blijft een organiserend zwaartepunt voor een deel van de leiders.

Latere jaren en toenemend isolement

In de latere periode wordt Abner neergezet als iemand die steeds meer geïsoleerd raakt doordat hij botst met vrijwel alle hoofdfiguren van de vroege beweging.

Van alle steden in Perea was er in Philadelphia de grootste groep Joden en niet-Joden, rijk en arm, geleerd en ongeleerd, die de leringen van de zeventig omarmde en zo het hemelse koninkrijk binnenging. De synagoge van Philadelphia had nooit onder toezicht van het Sanhedrin in Jeruzalem gestaan en was daarom nooit gesloten geweest voor de leringen van Jezus en zijn metgezellen. In diezelfde tijd gaf Abner driemaal daags les in de synagoge van Philadelphia. Deze synagoge werd later een christelijke kerk en was het zendingshoofdkwartier voor de verkondiging van het evangelie in de oostelijke regio’s. Het was lange tijd een bolwerk van de leringen van de Meester en stond eeuwenlang alleen in deze regio als centrum van christelijke kennis.

De Joden in Jeruzalem hadden altijd problemen gehad met de Joden in Philadelphia. En na de dood en opstanding van Jezus begon de [ Christelijke ] gemeente in Jeruzalem, waarvan Jacobus, de broer van Jezus, het hoofd was, ernstige moeilijkheden te krijgen met de gemeente van gelovigen in Philadelphia. Abner werd het hoofd van de kerk in Philadelphia en bleef dat tot aan zijn dood.

Deze vervreemding van Jeruzalem verklaart waarom er in de evangeliën van het Nieuwe Testament niets over Abner en zijn werk wordt vermeld. Deze vete tussen Jeruzalem en Philadelphia duurde voort gedurende het leven van Jacobus en Abner en duurde nog enige tijd voort na de verwoesting van Jeruzalem. Philadelphia was in feite het hoofdkwartier van de vroege kerk in het zuiden en oosten, net zoals Antiochië dat was in het noorden en westen. Het was het ogenschijnlijke ongeluk van Abner dat hij het oneens was met alle leiders van de vroegchristelijke kerk. Hij kreeg ruzie met Petrus en Jacobus (de broer van Jezus) over kwesties van bestuur en jurisdictie van de kerk in Jeruzalem. Hij nam afscheid van Paulus vanwege filosofische en theologische verschillen. Abner was meer Babylonisch dan Helleens in zijn filosofie, en hij verzette zich koppig tegen alle pogingen van Paulus om de leringen van Jezus te herzien zodat ze minder aanstootgevend zouden zijn, eerst voor de Joden, daarna voor de Grieks-Romeinse gelovigen in de mysteriën-cultus.

Zo werd Abner gedwongen een leven van afzondering te leiden. Hij was hoofd van een kerk die in Jeruzalem geen positie had. Hij had het gewaagd Jacobus, de broer van Jezus, te trotseren, die vervolgens door Petrus werd gesteund. Zulk gedrag scheidde hem effectief van al zijn vroegere metgezellen. Vervolgens durfde hij Paulus te weerstaan. Hoewel hij volledig sympathiseerde met Paulus in zijn zending onder de niet-Joden, en hem steunde in zijn meningsverschillen met de kerk in Jeruzalem, verzette hij zich fel tegen de versie van de leer van Jezus die Paulus verkoos te prediken. In zijn laatste jaren hekelde Abner Paulus als de “sluwe verdraaier van de levensleer van Jezus van Nazareth, de Zoon van de levende God.”

Gedurende de latere jaren van Abner en enige tijd daarna hielden de gelovigen in Philadelphia zich strikter aan de religie van Jezus, zoals hij leefde en onderwees, dan welke andere groep op aarde ook. Abner werd 89 jaar oud en stierf in Philadelphia op de 21e dag van november, 74 n.Chr. En tot het einde toe was hij een trouwe gelovige in, en leraar van, het evangelie van het hemelse koninkrijk.

Binnen korte tijd na de verwoesting van Jeruzalem werd Antiochië het hoofdkwartier van het ‘Paulinische’ Christendom terwijl Philadelphia het centrum bleef van het ‘Abneriaanse’ hemelse koninkrijk. Vanuit Antiochië verspreidde de Paulinische versie van de leringen van Jezus en over Jezus zich over de hele westerse wereld. Vanuit Philadelphia verspreidden de missionarissen van de Abneriaanse versie van het hemelse koninkrijk zich over Mesopotamië en Arabië, totdat in latere tijden deze compromisloze afgezanten van de leringen van Jezus werden overweldigd door de plotselinge opkomst van de islam.

Nalatenschap

Abner vertegenwoordigt in het verhaal het type leider dat stabiliteit biedt zonder de boodschap te claimen of te vervormen. Zijn invloed is vooral zichtbaar in organisatie, verbinding tussen groepen en het vasthouden van continuïteit.