Lazarus van Bethanië

Wie was Lazarus?

Lazarus was een inwoner van Bethanië en de broer van Martha en Maria. Samen vormden zij een gastvrij huishouden dat een belangrijke plaats innam in het leven van Jezus. Hun huis werd tijdens zijn bezoeken aan Judea vaak een toevluchtsoord waar Jezus en zijn apostelen konden rusten en zich terugtrekken uit de drukte van Jeruzalem.

Lazarus wordt in het verhaal beschreven als een rustige, loyale en oprechte man die een diepe persoonlijke vriendschap met Jezus ontwikkelde.

De vriendschap tussen Jezus en Lazarus

De band tussen Jezus en Lazarus ontstond al vroeg. Tijdens een bezoek aan Jeruzalem leerden zij elkaar kennen en ontstond er een blijvende vriendschap.

Op de oostelijke helling van de Olijfberg hielden ze een pauze om uit te rusten aan de rand van een dorpje genaamd Bethanië. De gastvrije dorpelingen stroomden toe om de pelgrims te helpen, en toevallig stopten Jozef en zijn gezin bij het huis van een zekere Simon, die drie kinderen had van ongeveer dezelfde leeftijd als Jezus: Maria, Martha en Lazarus. Ze nodigden het gezin uit Nazareth uit voor een versnapering, en er ontstond een levenslange vriendschap tussen de twee families. Later, tijdens zijn veelbewogen leven, verbleef Jezus nog vaak in dit huis.

Lazarus en zijn zussen ontvingen Jezus regelmatig in hun huis in Bethanië, een dorp op korte afstand van Jeruzalem. Hun huis werd in de loop van de jaren een vertrouwde plaats voor Jezus. Wanneer hij in Judea verbleef, vond hij daar een warme ontvangst en een veilige omgeving voor gesprekken met zijn volgelingen.

Jezus en de apostelen in het huis van Lazarus

Tijdens het openbare optreden van Jezus werd het huis van Lazarus en zijn zussen een belangrijke ontmoetingsplaats. Wanneer Jezus en de apostelen in de buurt van Jeruzalem verbleven, werden zij daar vaak ontvangen.

Lazarus stond bekend om zijn gastvrijheid en loyaliteit. Zijn huis bood Jezus en zijn volgelingen een plaats waar zij konden rusten, eten en spreken met vrienden en leerlingen die naar hen toe kwamen.

Jezus besluit een groot wonder te verrichten

Toen Lazarus ernstig ziek werd, stuurden zijn zussen een boodschap naar Jezus. Tegen de tijd dat Jezus Bethanië bereikte, was Lazarus al gestorven en begraven. De dood van zijn vriend maakte diepe indruk op Jezus en op de mensen die hem volgden.

Volgens het verhaal besloot Jezus in deze omstandigheden een uitzonderlijk teken te geven van de macht van God en van de realiteit van het leven dat sterker is dan de dood.

De opstanding van Lazarus

De opstanding van Lazarus is een indrukwekkende gebeurtenis in het verhaal. Bij het graf van Lazarus riep Jezus hem naar buiten, waarna Lazarus levend uit het graf tevoorschijn kwam.

Jezus sloeg zijn ogen op en zei: “Vader, ik ben dankbaar dat U mijn verzoek hebt gehoord en ingewilligd. Ik weet dat U mij altijd hoort, maar vanwege hen die hier bij mij staan, spreek ik aldus tot U, opdat zij mogen geloven dat U mij in de wereld hebt gezonden, en opdat zij mogen weten dat U met mij samenwerkt in wat wij op het punt staan te doen.” En nadat hij gebeden had, riep hij met luide stem: “Lazarus, kom naar buiten!”

Hoewel deze menselijke waarnemers roerloos bleven, was de enorme hemelse menigte in beweging en verenigd in gehoorzaamheid aan het woord van de Schepper. In slechts twaalf seconden aardse tijd begon de tot dan toe levenloze vorm van Lazarus te bewegen en ging al snel rechtop zitten op de rand van de stenen richel waarop hij had gelegen. Zijn lichaam was omwonden met grafdoeken en zijn gezicht was bedekt met een servet. En toen hij voor hen opstond – levend – zei Jezus: “Maak hem los en laat hem gaan.”

Allen, behalve de apostelen met Martha en Maria, vluchtten naar het huis. Ze waren bleek van angst en overmand door verbazing. Terwijl sommigen bleven, haastten velen zich naar huis.

Lazarus begroette Jezus en de apostelen en vroeg naar de betekenis van de grafdoeken en waarom hij in de tuin was ontwaakt. Jezus en de apostelen gingen opzij terwijl Martha Lazarus vertelde over zijn dood, begrafenis en opstanding. Ze moest hem uitleggen dat hij op zondag was gestorven en nu op donderdag weer tot leven was gewekt, aangezien hij geen besef van tijd had gehad sinds hij in de dood was ingeslapen.

Deze gebeurtenis maakte een enorme indruk op de omstanders. Velen zagen het als een krachtig bewijs van de spirituele autoriteit van Jezus en zijn boodschap over het (eeuwige) leven dat voortkomt uit God.

Vervolging na het wonder

De opstanding van Lazarus had ook politieke en religieuze gevolgen. Het wonder versterkte het geloof van veel mensen in Jezus, maar riep ook sterke tegenstand op bij sommige religieuze leiders. De onmiskenbare betekenis van dit wonder leidden tot een eerste splitsing in het Sanhedrin. Daarmee werd een basis gelegd voor latere unanieme besluiten tot veroordeling en arrestatie van Jezus.

(…) dit was de eerste keer dat het Sanhedrin officieel verklaarde dat het zijn dood wilde verordenen vóórdat er een proces had plaatsgevonden. Maar deze resolutie werd niet in stemming gebracht, aangezien veertien leden van het Sanhedrin gezamenlijk aftraden toen zo’n ongehoorde actie werd voorgesteld. Hoewel deze aftredens pas bijna twee weken later formeel werden behandeld, trok deze groep van veertien zich die dag terug uit het Sanhedrin en zou nooit meer in de raad zitting nemen. Toen deze aftredens vervolgens werden behandeld, werden vijf andere leden eruit gegooid omdat hun collega’s geloofden dat ze vriendschappelijke gevoelens jegens Jezus koesterden. Met de verwijdering van deze negentien mannen was het Sanhedrin in staat om Jezus te veroordelen met een solidariteit die grensde aan unanimiteit.

Ook Lazarus zelf ontkwam niet aan verhoor en gevaar.

De week daarop werden Lazarus en zijn zusters opgeroepen om voor het Sanhedrin te verschijnen. Toen hun getuigenis was aangehoord, kon er geen twijfel meer bestaan dat Lazarus uit de dood was opgewekt. Hoewel de handelingen van het Sanhedrin de opstanding van Lazarus feitelijk erkenden, bevatte het verslag een resolutie waarin dit en alle andere wonderen die Jezus had verricht, werden toegeschreven aan de macht van de leider van de duivels, met wie Jezus, naar verluidt, een verbond had.

Lazarus zelf werd hierdoor een opvallende figuur. De leiders in Jeruzalem probeerden de invloed van deze gebeurtenis te beperken, omdat het wonder de populariteit van Jezus verder vergrootte.

Wat er later met Lazarus gebeurde

Na deze gebeurtenissen bleef Lazarus verbonden met de kring van volgelingen van Jezus. Hoofdstuk 44 vermeldt ook hoe het uiteindelijk verder ging met hem:

Lazarus bleef in het huis in Bethanië, waar hij het middelpunt van grote belangstelling was voor vele oprechte gelovigen en talloze nieuwsgierigen, tot de dagen van de kruisiging van Jezus, toen hij de waarschuwing ontving dat het Sanhedrin zijn dood had bevolen. De Joodse leiders waren vastbesloten een einde te maken aan de verdere verspreiding van de leringen van Jezus, en ze oordeelden terecht dat het zinloos zou zijn Jezus ter dood te brengen als ze Lazarus, die het toppunt van zijn wonder-werk vertegenwoordigde, zouden laten leven en getuigen van het feit dat Jezus hem uit de dood had opgewekt. Lazarus had toen al bittere vervolging van hen ondergaan.

En dus nam Lazarus haastig afscheid van zijn zusters in Bethanië en vluchtte via Jericho en over de Jordaan, zonder zichzelf lang te laten rusten tot hij Philadelphia had bereikt. Lazarus kende Abner goed, en hier voelde hij zich veilig voor de moorddadige intriges van het boosaardige Sanhedrin.

Kort daarna verkochten Martha en Maria hun landerijen in Bethanië en voegden zich bij hun broer in Perea. Intussen was Lazarus penningmeester van de kerk in Philadelphia geworden. Hij werd een fervent aanhanger van Abner tijdens diens controverse met Paulus en de kerk in Jeruzalem en stierf uiteindelijk op 67-jarige leeftijd aan dezelfde ziekte die hem als jongere man in Bethanië naar het graf had gebracht.

Zijn naam bleef voor altijd verbonden met een van de meest opmerkelijke tekenen die Jezus tijdens zijn leven verrichtte.

Waar deze persoon voorkomt in het verhaal

• Hoofdstuk 3 — Jezus ontmoet Lazarus voor het eerst tijdens zijn jeugd.
• Hoofdstuk 4 — Tijdens een bezoek aan Jeruzalem verkennen Jezus en Lazarus samen de tempel en brengt Jezus de nacht door in het huis van Lazarus.
• Hoofdstuk 19 — Lazarus stelt zijn huis in Bethanië open voor Jezus en de apostelen wanneer zij in Judea verblijven.
• Hoofdstuk 43 — Jezus hoort dat Lazarus ernstig ziek is en besluit naar Bethanië te gaan.
• Hoofdstuk 44 — Jezus wekt Lazarus uit de dood op; de gebeurtenis veroorzaakt grote opschudding onder de bevolking en de religieuze leiders.
• Hoofdstuk 44 — Lazarus wordt door de Joodse leiders opgeroepen en ondervraagd vanwege het wonder.
• Hoofdstuk 44 — Het verhaal beschrijft ook wat er later met Lazarus gebeurde na deze gebeurtenissen.

Spirituele betekenis

In het verhaal staat Lazarus symbool voor vertrouwen en vriendschap. Zijn relatie met Jezus laat zien hoe persoonlijke vriendschap en spirituele verbondenheid samen kunnen bestaan.

De opstanding van Lazarus wordt gepresenteerd als een krachtig teken dat het leven dat uit God voortkomt sterker is dan de dood van een lichaam. Het benadrukt in feite ook dat wij meer zijn dan alleen dat lichaam. Tegelijk komt uit het verhaal naar voren dat de wonderen die Jezus verrichtte niet een doel op zich waren, maar bedoeld waren om mensen te wijzen op een diepere spirituele werkelijkheid.